Posts by trinhnhattuan

Blogger
selfie nhu mot cong cu chinh tri gioi

Selfie như một công cụ chính trị giới

Ai cũng selfie nhưng mấy ai hiểu và dùng selfie như một công cụ chính trị giới (gender politics)

Năm 2013, từ vựng ‘selfie’ chính thức được “cấp đất” trên từ điển Oxford. Việc một từ tiếng lóng được giới hàn lâm xem xét nghiêm túc là tín hiệu cho thấy ngay cả những thứ hôm nay bị cho là trào lưu nhất thời ngày mai vẫn có thể nhiễm nhiên được xem như một hiện tượng bền vững của thời đại, như video games chẳng hạn.

Bản thân hành vi selfie cũng mang trong nó sứ mệnh normalisation, bình thường hóa những thứ đang bị cho là bất thường và dị biệt, thông qua việc sử dụng những nền tảng, phương tiện được công chúng chấp nhận để phóng chiếu ra những tồn tại mới mẻ, độc đáo, và duy nhất.

Selfie là kế thừa và mở rộng.

Kế thừa ở chỗ bản thân người selfie phải tiếp thu quan niệm của cộng đồng về đẹp và xấu, chấp nhận được và không chấp nhận được. Bức ảnh được lựa chọn phải có góc mặt và biểu cảm thế nào, ánh sáng và màu sắc ra sao để không gây sốc, không gây phản cảm, không bị report… và tạo được một sự kết nối nhất định với người xem ảnh.

Mở rộng ở chỗ thông qua selfie, người ta phóng chiếu ra một hình ảnh, một khoảnh khắc, một câu chuyện, một khía cạnh nhân dạng mà họ yêu thích. Nó thể hiện khao khát được thể hiện mình, được là duy nhất. Nó phải đủ riêng biệt, cá tính, độc đáo để mình cảm thấy hài lòng với sự mới mẻ, ưu trội của bản thân.

Selfie vừa là “đồng hóa” vừa là “dị hóa”, vừa bộc lộ cái khao khát được là một cái “tôi” riêng biệt duy nhất, vừa mong muốn cái “tôi” ấy được đại chúng chấp nhận và cảm mến.

Chỉ tiếc là… ngày nay không có nhiều người biết dùng selfie để làm cách mạng.

Selfie như một công cụ chính trị

Nói tới chính trị là nói tới quyền lực.

Để dễ dàng hơn cho việc truyền đạt, hãy giả định rằng tồn tại một vùng đất nọ nơi các quan niệm thẩm mỹ cơ thể tranh nhau giành sức ảnh hưởng và giành quyền thống trị xuyên suốt chiều dài lịch sử con người. Ở đó, người ta thấy dấu tích thịnh suy của từng thời kì, từng đế chế, tộc người hay tôn giáo trên những hàm răng đen vì nhuộm, cái áo nịt thắt eo con kiến và những bàn chân phụ nữ bị bó đến biến dạng, không đi được.

Người ta thấy chưa bao giờ cái đẹp không nhuốm màu chính trị, chưa bao giờ nó không bị quyền lực lũng đoạn. Và ngày nay cũng vậy. Những cơn bão văn hóa từ Đông Á, từ Mỹ, từ phương Bắc lướt qua và làm biến dạng những gì thuần túy nhất về thẩm mỹ cơ thể (trong khi người ta vẫn còn tin vào một thứ vẻ đẹp nào đó Thuần Việt – tôi không!).

Chưa có một biên niên sử nào được ghi lại, chưa có bất kì một khảo cứu nào soi sáng vùng đất nhiều lớp bồi tích của định kiến và tranh đấu ấy (hoặc có nhưng tôi chưa có may mắn được chạm đến).

Và ngày nay, xem cơ thể và hồ sơ trên mạng xã hội như phương tiện để trình diễn nhân dạng, ta cứ tưởng cách nghĩ của ta về đẹp-xấu đã là ổn, nhưng không hề. Chúng ta vẫn đang là nô lệ của những gì là normativity của những hào nhoáng đương thời.

Người ta vẫn ưu ái mũi cao, da trắng, mắt sâu… hay một sự tổng hòa của các tính trạng cơ thể nào đó được cổ xúy bởi những tập đoàn mỹ phẩm, phẫu thuật thẩm mỹ, và các công ty truyền thông, hệ quả của toàn cầu hóa, Mỹ hóa, Hàn Lưu, hay tàn dư tư tưởng thuộc địa.

Selfie để ngẩng cao đầu

Nhiệm vụ của một người selfie có ý thức sâu sắc về tranh đấu trong quan niệm về cơ thể, về thẩm mỹ, về giới là phải mở ra nhiều khả thể về biểu hiện nhân dạng, về thể hiện giới.

Bạn không cần phải da trắng, sáu múi, ăn mặc quần áo đắt tiền và đăng ảnh được trên 1000 likes để được cảm thấy là mình là một người mà vạn người muốn “chịch”.

Không được bi lụy, không được mặc cảm cơ thể khi mình không đáp ứng được một chuẩn mực nào đó do người ta đặt ra để rồi bị rối loạn ăn uống hay chán sống. Đó là cúi đầu, là nô lệ.

Xem selfie như một công cụ chính trị giới, chính trị thẩm mỹ… là cách để ta thách thức quyền lực thịnh hành, bình thường hóa sự khác biệt và nêu lên tuyên ngôn nhân văn:

Hãy can đảm thể hiện mình và yêu lấy bản thân mình.

Về chuyện ‘thế nào mới là mình’ tôi hy vọng sẽ được trình bày trong một dịp nào đó. Về những tranh cãi quanh chuyện ‘ảo’ hay ‘thật’, tôi xin khẳng định, ngay cả khi không có công nghệ số, chúng ta cũng luôn không ngừng phóng chiếu ra một cái symbolic self.

It’s not text, it’s texture that defines who we are.

‘Thật’ chính là sự thể hiện ra ngoài của cái bị cho là ‘ảo’, và ‘ảo’ thực chất lại thật hơn cả cái được cho là ‘thật’. Chính cái quá trình bồi đắp, dựng xây, constructing, fabricating cái inner self đó làm chúng ta cảm thấy mình sống ở đời này không phải là một dấu cách, mà là một ký tự.

Bài: Nhật Tuân
Ảnh: Vanguard Zine

Advertisements

Alexandre Yersin có phải là người đồng tính?

Bác sĩ y khoa, nhà vi khuẩn học, người có công lớn trong việc phát hiện và cải tạo vùng đất Đà Lạt ngày nay Alexandre Yersin có phải là người đồng tính hay không.

Trong một khảo sát của vipfaq.com, khi được hỏi “Alexandre Yersin là gay hay straight”, có đến 88% người xem nghĩ ông là gay và 12% nghĩ ông là straight. Hiển nhiên công chúng thường thích bàn luận về đề tài xu hướng tình dục của người nổi tiếng, và không khó hiểu khi họ có những sự mơ mộng của riêng mình.

Tuy nhiên, thực tế thì như thế nào?

Tuy không có những tư liệu đầy đủ về đời tư của Yersin, tôi cũng tiếp cận được một số cuốn sách về ông và dẫn ra đây những đoạn trích mà mình nghĩ có thể làm cơ sở cho những suy đoán (hay mộng tưởng).

Cuốn Peste et Choléra của Patrick Deville (tựa tiếng Việt Yersin: Dịch hạch và Thổ tả do Đặng Thế Linh dịch):

“Từ năm mươi năm nay, Yersin đã chọn rời khỏi châu Âu. Hồi Chiến tranh thế giới thứ nhất ông ở châu Á, bây giờ ông cũng định ở đó cho qua cuộc chiến tranh lần thứ hai này. Một mình. Đúng như ông đã luôn sống. Hay đúng hơn là ở giữa nhóm nhỏ của ông, ở Nha Trang, một làng chài, nhóm của Yersin. Vì theo năm tháng con người cô độc đã trở thành một kẻ cầm đầu. Nơi ấy, ông đã tạo ra một cái gì đó giống như một cộng đồng, một trường dòng phi tôn giáo tách lìa khỏi thế giới, nơi ông đang trên đưởng trở về. Như thể ông đã lập thệ cho một đời sống thanh đạm và độc thân, cùng tình bằng hữu nữa, cộng đồng khoa học và nông nghiệp tại Nha Trang của ông có thể gợi nhớ một mô hình Cecilia vô chính phủ, hay một tập đoàn lao động kiểu Fourier với ông là trưởng lão mang chòm râu bạc. Yersin hẳn sẽ nhún vai nếu có ai nói với ông ý tưởng trên đây. Bởi do đôi chút tình cờ, không thực sự mong muốn, và luôn bận tâm tới những điều khác hẳn, mà lúc này ông đang có trong tay một tài sản khá lớn.

Chỉ có một lần, trong một nỗ lực hòa nhập, để theo đúng quy tắc và chuẩn theo truyền thống của Trường, lúc còn là một bác sĩ trẻ, một người Pháp trẻ, nhà nghiên cứu trẻ, ông từng tự nhủ mình cũng phải trở thành một người chồng trẻ. Dù gì thì Louis Pasteur cũng đã làm thế, và điều này đã không hề ngăn cản ông ấy làm việc. Yersin thích ăn tối ở phố Ulm trong căn hộ nhỏ bé của vợ chồng Pasteur. Hai người coi trọng lẫn nhau, họ đều là những người đàn ông cứng rắn và trung thực, kiệm lời, mắt xanh băng giá. Cả anh hẳn rồi cũng sẽ trở thành một nhà thông thái già được bao bọc bởi sự trìu mến dịu dàng của một bà vợ già. Anh đã tiến hành các bước cần thiết theo hướng ấy, áp dụng phương pháp duy lý như khi thực chứng gia phả. Như thường lệ viết thư cho mẹ. Một lá thư cho Fanny.

Bà, người vừa tìm cho anh nguồn gốc tổ tiên, nhanh chóng tìm được một vị hôn thê. Mina Schwarzenbach. Cháu gái một bà bạn. Mina nghe thật dễ thương. Ta hình dung ra nàng còn trinh và cài khuy đến tận cổ áo viền đăng ten trắng, nhưng bên dưới cái váy đen rộng rất có thể tối tối là ngọn lửa nồng khơi ra từ đầu ngón tay giữa. Yersin bắt đầu viết thư cho cô. Còn khó hơn bài mô tả bệnh bạch hầu. Nhiều bản nháp bị ném vào giỏ rác. Mina yêu quý.

Anh có nên tán tụng về cặp vợ chồng già Pasteur yên bình. Những cuộc tranh luận học thuật ở nhà họ với Perrot, giám đốc Trường Sư phạm, và những mẩu chuyện về các chuyến đi khảo cổ của ông ta tại Tiểu Á. Thế thì vụng về quá. Mina Schwarzenbach mong được đọc những vần thơ alexandrin rực lửa để tặng nàng. Hẳn tối tối nàng sẽ lấy tay kia mà giữ bức thư để nhẩm lại các vần thơ. Trong chuyện này Yersin thật vụng. Anh bị tống cổ luôn. Không ai nhắc đến chuyện này nữa. Anh cảm giác là một cô vợ cứ dính lấy anh chắc sẽ nhanh chóng trở thành phiền toái. Cũng có thế sau này sẽ tính, khi mình đã đi vòng quanh thế giới và vòng quanh vấn đề đó rồi.

Còn giờ đây mình muốn đi xem biển.”

Và một đoạn khác:

“Cánh Pasteur không nghe ông nói nữa, thế là ông chuyển qua viết thư với Henry Correvon ở vườn trồng cây thử nghiệm, tại Yverdon bên Thụy Sĩ. Ông đặt ông ta các loại hạt và xin các lời khuyên. Những người đầu tiên viết tiểu sử ông sẽ liệt kê ở Nha Trang có cây lan cát lệ và dâm bụt, loa kèn đỏ và cây mỏ vẹt. Ở Suối Giao, trên cao hơn, thì có mào gà và cẩm chướng, cỏ roi ngựa và hoa chân bê, vãn anh và hoa lồng đèn. Ở Hòn Bà là hoa hồng và hoa lan. Trong các bức thư ấy, Yersin lập danh sách những loài cây chỉ ra được lá mà không bao giờ nở hoa: quế trúc và dạ lan hương, thủy tiên và tuylíp. Ông nghiên cứu thực vật học. Những bông hoa là các cơ quan sinh dục của cây cối.

Có lẽ những bông hoa ấy, cũng như ông, đã quyết định không bao giờ sinh sản.

Ông quá biết những thứ dấm dớ mà báo chí bịa ra. Ông đã đọc những điều ngu xuẩn vể huyền thoại đen bao quanh ông, rằng ông có hậu duệ, rằng một cô gái bản xứ miển núi đã sinh cho bác sĩ Năm một đứa con trai. Một phụ nữ thuộc các bộ tộc mà ngay nước Cộng hòa lẫn hoàng đế An Nam cũng chẳng buồn ghi nhận là công dân. Rồi sẽ có những điều hoang đường khác. Nước chảy chỗ trũng. Khả năng cao hơn là Yersin đã vượt lên trên những động tác sinh sản đôi phần cải lương. Ông đã dành vô khối thời gian ở phòng thí nghiệm để ghép đôi những con đực lên cơn động dục và những con cái hứng tình, gí mũi chuột đực vào âm hộ chuột cái đề đẩy nhanh tốc độ cuộc thí nghiệm, và chưa bao giờ ông nhìn ra được ở trong đống vi khuẩn của mình một vi khuẩn tình yêu nào. Chắc hẳn, trong đầu ông đã nảy sinh một sự khinh bỉ sâu xa đối với những cái gương và hành động giao cấu, những thứ làm tăng dân số loài người một cách vô cớ.

Yersin sẽ không đi xa nữa. Ông đã đi vòng quanh thế giới và vòng quanh vấn đề. Ông biết rằng hành tinh chật hẹp lại, nơi nào cũng thế cả, và sẽ sớm phải đề phòng “cái ma lực tư sản ấy ở mọi nơi mà chiếc rương đặt ta xuống”. Giờ đây ông là một cái cây. Là một cái cây cũng chính là cuộc đời và cũng là không đi đâu. Ông đã đạt tới sự cô độc thật đẹp, thật kỳ vĩ. Đạt tới một sự buồn chán đáng ngưỡng mộ. Và tối đến, khi nỗi mệt mỏi rốt cuộc đã đẩy lùi xa các ý tưởng điên rồ, đầu óc con người ta quay mòng mòng mà chẳng cần uống rượu, ta hẳn sẽ muốn nói tất cả những chuyện ấy với cha mình, để hỏi ý kiến. Ta nhớ ra rằng giờ đây ta đã già hơn ông ấy ở bất kỳ lúc nào. Ta bắt đầu chờ đợi cái chết. Ông là chuyên gia về sự tan rã. Và ông muốn cơ thể mình tan rã ở chính mảnh đất này.

Thường thường, buổi tối ở căn nhà gỗ, một mình với lũ mèo Xiêm, ông đọc lại Pasteur.

“Nếu các vi sinh vật biến mất khỏi trái đất của chúng ta, bề mặt quả đất sẽ dầy lên chất hữu cơ chết đi và đủ mọi loại xác chết, cả động vật lẫn thực vật. Chính chúng là những tác nhân chủ yếu cung cấp cho ôxy các đặc tính ôxy hóa của nó. Nếu không có chúng thì sẽ không thể có cuộc sống, bởi vì tác phẩm của cái chết sẽ không được hoàn thành.”

Chính sự sống muốn được sống, rời bỏ càng mau càng tốt cái cơ thể đang già nua này, để nhảy vào một cơ thể mới và, những cơ thể ấy được sự sống, khi đi ngang qua, trả công cho sự đóng góp không chủ ý của chúng vào việc kéo dài nó, bằng cái đống tiền lẻ là cực khoái. Chẳng có gì sinh ra từ hư vô. Mọi thứ từng sinh ra đều sẽ phải chết đi. Giữa hai trạng thái đó, mỗi người được tự do sống cuộc đời bình thản và thẳng tắp cùa một kỵ sĩ trên lưng ngựa. Thứ chủ nghĩa khắc kỷ cũ kỹ được Spinoza tìm lại và sức mạnh nội tại của sự sống, thứ duy nhất trường tồn. Nguyên tắc thuần túy, bản tính thiên về tự nhiên nơi mọi thứ đều dẫn đến. Cuộc đời là câu chuyện đùa ai ai cũng trải qua.”

Lời bạt của Đoàn Cầm Thi ở cuối sách:

“Có thể nói, với Patrick Deville, lời thách đố nằm ngay từ cái tựa buồn như chấu cắn mà ông cố tình chọn cho tác phẩm của mình. Đương nhiên, nó gợi đến hai nhan đề nổi tiếng của văn học thế giới: Dịch hạch và Tình yêu thời thổ tả. Nếu Camus được nói đến trực tiếp trong tác phẩm, thì Patrick Deville quả quyết: chính Yersin đã khám phá ra chuột là nguyên nhân của dịch hạch, và Camus phải nợ ông điều đó khi viết cuốn tiểu thuyết của mình. Còn Marquez, tuy không nhắc đến, nhưng tên sách cùa Patrick Deville giống như một nháy mắt gửi đến nhà văn Colombia: không tình yêu, thời thổ tả vẫn còn hấp dẫn!”

Cuốn Alexandre Yersin nửa thế kỷ ở Việt Nam do Quỹ Văn Hóa (Bộ Văn hóa, Thông tin và Thể thao) xuất bản năm 1992:

Cuốn  này có đề cập ông yêu quý trẻ con và càng già ông càng thích đọc những cuốn sách cho trẻ con.

Bác sĩ Nguyễn Văn Bá ở Paris viết:

“Ông rất thương yêu trẻ con xóm Cồn, thường chiếu phim cho chúng xem. Trẻ con cũng thích ông chia kẹo hằng ngày cho chúng. Một hôm, chúng đánh vỡ chậu hoa, ông bảo người giúp việc: “Đừng rầy đánh, người ta sợ.”

“Người dân Nha Trang gọi ông là Ông Năm vì theo ngạch nhà binh ông là Y sĩ Đại tá. Ông sống thanh đạm độc thân, tiết chế xa hoa nhục dục”.

Phim tài liệu Ce n’est pas une vie que de ne pas bouger – Alexandre Yersin do Thụy Sĩ sản xuất (tựa tiếng Việt Yersin – Sống không dịch chuyển)

Bộ phim nói là trong những ngày tháng học ở Đức ông thân với một thanh niên có tên là Sternberg, vốn là một người Do Thái. Dù cho lúc bấy giờ chủ nghĩa bài Do Thái đang thâm nhập rất khủng khiếp vào đời sống nước Đức, ông vẫn không ngừng kết thân và duy trì tình bạn với Sternberg.

Tuy những dữ kiện kể trên chưa thể giúp chúng ta kết luận được điều gì đanh thép. Nhưng đủ để cho chúng ta mơ mộng rằng rất có thể ta tìm thấy được một thứ ở vùng đất Đà Lạt một thứ liên quan đến Queer, một cái tên ít ai ngờ đến: Alexandre Yersin.

 

 

series-hanoi-love-lgbt-cua-humans-of-ha-noi

Series Hanoi Love – LGBT của Humans of Hà Nội

Hanoi Love – LGBT là một series video của dự án Humans of Hà Nội. Hôm vừa rồi tôi tìm xem lại, và cảm thấy phải viết một bài giới thiệu về series này.

Được truyền cảm hứng từ Humans of New York, năm 2013 và 2014, các dự án như Humans of Hà Nội và Humans of Sài Gòn được khai sinh ở Việt Nam. Mục đích của những dự án này là để lan tỏa những câu chuyện đầy cảm hứng của từng cá nhân cụ thể của một thành phố, một vùng đất. Qua đó, người xem cảm nhận được tình yêu thương và sự đồng cảm.

Năm 2016, Humans of Hà Nội thực hiện một series đặc biệt có tên Hanoi Love gồm 29 video được đánh số. Trong đó, từng người khách mời sẽ kể một câu chuyện của riêng mình. Có anh thanh niên kể về mẹ, có cô gái trẻ kể về cha, và có những người mẹ kể về con cái mình…

Với riêng tôi, đáng chú ý nhất và gần gũi nhất là 10 videos của các khách mời là LGBT và phụ huynh của LGBT. Dù đã xem đi xem lại nhiều lần, tôi vẫn cảm thấy chính mình trong mỗi câu chuyện của họ:

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Tuy được ghi hình một cách có bài trí, sắp đặt, nhưng lời kể vẫn rất chân thành. Mỗi người là một mảnh ghép riêng cho một bức tranh tổng thể về cộng đồng LGBT Việt Nam.

Cá nhân tôi rất trân trọng khi những câu chuyện này được ghi lại và chia sẻ. Vì nó làm tôi cảm thấy mình như đang được lắng nghe, được nói hộ, và được hy vọng vào một tương lai tốt hơn.

Tôi muốn nói lời cảm ơn đến nhóm thực hiện, muốn những video như thế này sẽ được thực hiện nhiều hơn nữa. Tôi tin những câu chuyện có thể sẽ khép lại nhưng sự kết nối giữa người và người qua những sản phẩm như này sẽ còn mãi.

Bạn gái tôi từng là đàn ông

“Người ta gọi tôi là trans-amorous, đàn ông thích “yêu” những người nữ chuyển giới. Tôi bình thường hay bất bình thường?”
“Một ngày nọ, trong căn hộ của mình ở thành phố New York, khi đang lật giở những trang tạp chí khiêu dâm, tôi tình cờ thấy một người phụ nữ có “cái ấy” của đàn ông. Ngay lập tức, máu trong người tôi bắt đầu chộn rộn, tim đập nhanh hơn, mặt nóng bừng và “thằng nhỏ” của mình thì “trỗi dậy” một cách không kiểm soát. Lúc ấy, tôi vô cùng hoang mang tự hỏi: Không lẽ mình là gay?”
Matt ngồi đấy, cơ thể vẫn săn chắc dù đã ngoại tứ tuần, trong bộ quần áo thể thao, trên chiếc ghế sô-pha, kể tôi nghe về cái ngày định mệnh 30 năm về trước và những bĩ cực mà anh phải gánh chịu sau đó. Giờ đây, sau nhiều năm sống trong phiền não, Matt cuối cùng cũng cảm thấy nhẹ nhõm hơn.
Vào những năm 80, việc một người đàn ông bình thường bỗng dưng phát hiện ra mình có ham muốn tình dục đặc biệt dành cho người chuyển giới là một điều rất đáng sợ. Thời ấy những người như vậy không có nơi nào để tìm đến cả, không một trung tâm hỗ trợ, không một cộng đồng giúp đỡ nào. Nếu bị phát hiện ra, có thể họ sẽ phải đối mặt với rất nhiều vấn đề.
Thực tế đã có một người đàn ông từng chia sẻ trên Reddit, rằng mối quan hệ giữa anh và bạn gái là người chuyển giới bị cả gia đình lẫn bạn bè xung quanh ngăn cấm. Họ móc mỉa anh, gọi anh là gay và thường hỏi anh “có phải cô ta cũng có của quý của đàn ông hay không”. Anh chia sẻ “dù bạn gái tôi chưa làm phẫu thuật nhưng tôi vẫn thấy cô ấy cũng như nhiều người con gái khác mà thôi”.

Nếu sống trong một xã hội hoàn toàn khác, thì việc này chẳng thành vấn đề

Ở một diễn đàn khác, khi người ta hỏi trai thẳng liệu họ có sẵn sàng hẹn hò với một phụ nữ chuyển giới hay không. Nhiều người trả lời thẳng thắn rằng không; một số khác thì bảo rằng có, miễn là cô đó giống nữ hoàn toàn và đẹp gái. Nhưng cũng có một câu trả lời khác như này: “Nếu sống trong một xã hội hoàn toàn khác, thì việc này chẳng thành vấn đề. Nhưng thực tế đời sống hiện tại không cho phép tôi làm điều ấy”.
Matt quan hệ lần đầu với người chuyển giới vào năm 1987. Đó là một cô gái mà anh gặp trên đoạn đường cao tốc vốn nổi tiếng là điểm nóng của lao động tình dục chuyển giới ở New York. Mặc dù anh rất thích trải nghiệm tình dục mà mình có, nhưng sau mỗi cuộc giao hoan, anh luôn thấy một cảm giác tội lỗi, sợ sệt: “Liệu có ai nhìn thấy không? Liệu mình có thể bị nhiễm HIV không? Tôi đã rất sợ nhưng không dám nói cho ai cả.”
Thời điểm ấy thế giới đang có đại dịch AIDS, mà quan hệ đồng giới lại dễ lây nhiễm hơn quan hệ khác giới, nên người ta thường gắn mác những người có quan hệ đồng giới hoặc quan hệ “cửa sau” là những kẻ lan truyền HIV. “Thời ấy không có thuốc chữa, chỉ cần dính một phát là “đi” ngay. Nhưng tôi sợ bị nhiễm thì ít, mà sợ cái nhìn của cộng đồng thì nhiều”. Bệnh cùng lắm thì chết, nhưng tai tiếng thì ám ảnh cả về sau, lên những người quanh mình.
Matt đã gặp vô vàn những người chuyển giới bán dâm. Anh là một khách hàng quen mặt của họ suốt 30 năm nay. Mặc cho những bất an trong lòng, anh luôn cảm thấy cần nhiều thứ hơn là trải nghiệm tình dục đơn thuần. Anh từng thử hẹn hò với vài người trong số ấy, nhưng đều liên tục bị từ chối.
“Người chuyển giới lao động tình dục thường tạo cho mình một vỏ bọc sau những tổn thương mà đàn ông gây ra cho họ. Phần lớn đàn ông chỉ coi họ như một thứ đồ chơi”. Trên thực tế, nhiều người đàn ông tuy thích quan hệ với một người chuyển giới nhưng chỉ xem nó như một sở thích khác lạ, chứ không hề quan tâm đến việc họ cảm thấy mình được đối xử như thế nào như một con người.

Có không ít đàn ông nhận mình là trai thẳng và quen một cô bạn gái. Nhưng họ có ham muốn dành cho nữ chuyển giới nhiều hơn cả cho phụ nữ. Và họ tìm cách che giấu điều đó để không bị xã hội xem là quái dị.

Về sau, Matt vượt qua được những lo sợ của bản thân để nghiêm túc tìm kiếm một mối quan hệ lâu dài với một người chuyển giới. Lúc này, mối duyên nợ của đời anh xuất hiện.
Khoảng 10 năm trước, Matt gặp một cô gái chuyển giới tên Alicia. Đó là người chuyển giới đầu tiên mà anh hôn ở nơi công cộng. Matt kể “lúc cả hai cùng đi dạo trên đường, và tôi lo lắng không biết liệu có ai thấy hay không? Thì cô ấy nói với tôi rằng, em sẽ đi dạo với anh, nhưng nếu anh thấy ngại vì em thì em cũng sẽ thấy ngại vì anh”. Và ngay lúc đó anh đã hôn cô. Matt mỉm cười, lắc đầu khi nghĩ về những suy nghĩ bấp bênh của mình ngày trước.
Như nhiều người nữ chuyển giới nghèo khác, Alicia nghiện thuốc phiện, và cô thường gọi Matt để kiếm tiền. “Tôi đưa cô ấy 100 đô, nhưng không phải để làm tình. Lúc ấy trông Alicia gầy trơ xương rất đáng thương, và nó làm tôi đau lòng”. Matt muốn giúp nhưng không thể, đau đớn nhìn Alicia chìm sâu vào nghiện ngập.
Sáu, bảy năm sau đó, Matt cố tìm lại Alicia, nhưng cô hoàn toàn mất dấu, cả ngoài đời lẫn trên mạng.
Đến tận năm ngoái, sau hơn chục năm sống hai cuộc sống khác nhau, Matt mới sẵn sàng cho một mối quan hệ ổn định, lâu dài. Anh tìm một người chuyển giới để yêu và sống cùng. Nhưng tìm đâu ra chứ?
Matt thử dùng những ứng dụng hẹn hò như OkCupid. Lúc này, OkCupid đã có danh mục dành cho người chuyển giới. Và tình cờ thay, người đầu tiên mà Matt kết nối được lại chính là Alicia. “Tôi cứ tưởng cô ấy đã chết. Vì cổ từng nói tôi là mình chắc không thể sống hơn 10 năm nữa”.
Alicia trong ảnh trông khỏe mạnh và hạnh phúc hơn ngày xưa. Profile ghi cô có việc làm và đang tìm kiếm một mối quan hệ. Nhiều năm kể từ lần cuối gặp nhau, Alicia đã cai nghiện và bắt đầu vận động cho quyền lợi của cộng đồng chuyển giới. Cô nhận ra Matt và đồng ý gặp, nhưng cái vỏ bọc mà cô dựng nên vẫn còn nguyên.
Tuy vậy, Matt biết rằng mình không chỉ là một khách hàng mua “tình”, mà có thể cho cô nhiều hơn thế. Và trong cuộc tương phùng lần này, cả hai không đến với nhau chỉ vì tiền hay tình dục. Matt nắm tay Alicia đi dọc con đường rồi ngồi xuống mỏm đá bên dưới cầu Brooklyn. “Đó là một cuộc hẹn hò thực sự, lãng mạn và tuyệt vời, và là lần đầu tiên mà tôi không hề lo sợ”.
Cánh cửa phòng mở ra, Alicia bước vào với một đĩa bánh trên tay. Matt vui như một đứa trẻ. Anh kéo cô lại ghế sô-pha nhưng cô khéo léo đẩy anh ra để cột lại mái tóc dài của mình rồi mới lại ngồi bên cạnh.
Cả Matt lẫn Alicia đều đang có một cuộc sống hôn nhân như nhiều cặp đôi khác. Ở tuổi tứ tuần, họ đều làm công việc full-time và đều biết chăm sóc bản thân. Anh yêu tính cách cầu tiến và khiếu hài hước của cô. Còn cô thì tin rằng “nếu người chuyển giới đặc biệt, thì người bạn đời của họ cũng đặc biệt không kém, vì không có nhiều người như vậy”.

Nếu người chuyển giới đặc biệt, thì người bạn đời của họ cũng đặc biệt không kém, vì không có nhiều người như vậy.

Matt kể anh biết khá ít người cũng yêu người chuyển giới giống mình. Lần nọ, anh có gặp một anh chàng hẹn hò với bạn của Alicia. “Anh ta trẻ hơn tôi và có lần hỏi tôi cái câu tôi từng tự hỏi chính mình – liệu việc này có biến tôi thành gay không? Và tôi trả lời: Cậu biết không? Nếu mối quan hệ này làm cậu vui và người yêu của cậu cũng vui, thì việc gì phải bận tâm về chuyện ấy? Tôi nghĩ những lời đó đã có tác động đến cuộc sống của chàng trai ấy về sau”.
Matt nói tiếp: “Nói thật với cậu, có một điều tôi lấy làm xấu hổ, đó là tôi vẫn chưa công khai mối quan hệ của mình với gia đình và đồng nghiệp. Họ thường hay nói về người chuyển giới với những lời lẽ cay nghiệt. Alicia bảo không cần phải làm việc ấy làm gì. Và một đôi lần tôi cũng đáp lại anh tin là những ai đã phải sống cả đời với những tranh đấu nội tại, những mâu thuẫn, lo sợ của bản thân thì cuối cùng cũng sẽ tự do”.
Cái thành kiến dành cho những người đàn ông yêu người chuyển giới đã ăn sâu bám rễ trong xã hội mà chỉ cần bí mật lộ ra thì những hậu quả kéo theo sẽ khủng khiếp không lường hết được.
Ngôn ngữ của chúng ta đã sản sinh ra một hệ thống khái niệm để gọi tên từng nhóm người dựa trên giới tính của họ: người dị tính, người đồng tính, người song tính, người chuyển giới, người vô tính, người lưỡng tính… Và chúng ta không ngừng tìm cách gò ép bản thân sao cho vừa khít với một cái danh tính nào đó trong hệ thống phân loại nói trên. Nhưng không ai thực sự là con người mà họ tuyên bố họ là.

Thay vì cố gắng phân loại và đấu tranh để “bình thường hóa” một cái tên gọi, sao chúng ta không đơn giản nghĩ rằng tất cả chúng ta đều “bất thường”, đều riêng biệt?

Thay vì cố gắng phân loại và đấu tranh để “bình thường hóa” một cái tên gọi, sao chúng ta không đơn giản nghĩ rằng tất cả chúng ta đều “bất thường”, đều riêng biệt? Và do đó, miễn là chúng ta không làm gì phương hại đến cuộc sống của người khác, thì hãy cứ sống, cứ yêu theo cách mình muốn?
Tôi hỏi Matt cần phải làm gì để thay đổi xã hội, để giúp những người đàn ông yêu người chuyển giới được bước ra ánh sáng. Anh nói “chỉ cần ngoài kia có thêm những người đàn ông dám nắm tay một người nữ chuyển giới đi trên đường là đủ. Nó cho những người đàn ông khác đủ can đảm để làm điều tương tự mà không hề sợ hãi”.
Theo Broadly

Hai nạn nhân của những ngụy tín

 

Đó là một buổi tối cuối tuần. Và như mọi cuối tuần của những ngày tháng này, tôi dự định sẽ đến night club đồng tính quen thuộc, uống thật say và kết thúc buổi tối trên giường của một gã xa lạ.

 

Mọi thứ đã diễn ra như đúng kế hoạch. Cho đến khi tôi đã cởi bỏ hết quần áo và ma sát cơ thể trần truồng của mình với một cơ thể trần truồng khác, điện thoại reo. Với vội tay tắt, tôi bực dọc vì sự làm phiền. Nhưng dường như người ở đầu dây bên kia rất kiên nhẫn, điện thoại lần nữa lại reo. Lần này, tôi mới chịu để ý màn hình. Số lạ. Tôi miễn cưỡng bắt máy, không quên sẵn giọng gay gắt

“A lô”.

 

“Huy hả? Huy phải không con. Má nè Huy. Huy ơi, ba con chết rồi. Con về nhìn mặt ba lần cuối nhe con. Huy ơi, con có nghe Má không?”

 

Cái giọng quen thuộc đang nức nở ấy như một cú đấm thoi mạnh vào thái dương, khiến đầu tôi muốn vỡ tung. Tôi đáp vội, giọng nhỏ xíu.

 

Thấy tôi vội ngồi dậy mang quần áo vào, gã người tình ngỡ ngàng: “Này, làm gì vậy cưng? Đi đâu vậy?” Tôi không buồn trả lời, bước nhanh ra khỏi căn hộ ấy. Lúc đóng cửa lại, tôi còn nghe hắn hét to trong điên tiết “Khốn kiếp!”

 

***

 

Tôi phóng xe như bay trên xa lộ tối và lạnh. Ký ức tôi cứ tràn ra bất tận. Tôi chợt nhớ ngày thơ bé, tôi rất sợ cha mình. Mỗi khi tôi tỏ ý muốn đi chơi cùng đám trẻ hàng xóm hay bày tỏ một quan điểm trẻ con nào đó, ông lại quát vào mặt tôi bằng giọng ồm ồm những lời răn dạy. Suốt thời niên thiếu, tôi được chu cấp đầy đủ hơn nhiều đứa trẻ khác. Tôi sẽ được những món đồ chơi mình muốn chỉ cần tôi luôn học giỏi ở trường, biết nghe lời cha mẹ và không tò mò quá nhiều về những chuyện không phải của mình. Lớn hơn một chút, khi biết nhiều hơn về thế giới và bản thân mình, tôi tự biết sắm vai một đứa con ngoan trước mặt cha và chỉ bộc lộ những suy nghĩ thật với vài bạn bè thân. Vào đại học, sống xa gia đình, tôi như một con chim thoát khỏi lồng. Tôi sống và hành xử như mình mong muốn từ lâu.

 

Khi không còn phải sắm vai, tôi cũng quên bẵng cách đóng kịch trước mặt người thân. Tôi và cha cãi nhau lần đầu khi ông phát hiện tôi có một hình xăm ở vai. Ông bảo rằng chỉ có bọn du thủ du thực mới phải xăm hình. Và lần cãi nhau thứ hai vào cách đây hai năm cũng là lần cãi nhau cuối cùng. Đó là khi ông phát hiện tôi đang quen một người đàn ông có vợ. Ông đã tát tôi một phát như trời giáng và đuổi ra khỏi nhà. Tôi sẵn sàng ra đi. Điều tiếc nuối duy nhất là tôi đã khiến mẹ buồn. Nhưng mẹ tôi cũng như cha, cũng xem đồng tính luyến ái là một căn bệnh. Việc tôi đồng tính là một nỗi hổ thẹn của gia đình và dòng họ. Đó là suy nghĩ phổ biến ở hầu hết mọi gia đình nơi tôi lớn lên.

 

Từ đó đến nay, tôi chưa một lần trở lại căn nhà ấy. Cũng chẳng ai liên lạc với tôi. Có lần tình cờ gặp một người bạn cũ cùng quê trên đường, sau một cuộc trò chuyện ngắn, tôi hay tin rằng ông bà vẫn khỏe mạnh. Nhưng thực sự điều đó chẳng làm tôi khá lên. Tôi đã cố gắng quên đi quá khứ và việc gặp lại một người của quá khứ chỉ gợi lại trong tôi những ký ức không vui. Và cả trách nhiệm nữa. Tôi thấy mình là một thằng con bất hiếu. Thi thoảng khi nghĩ về chuyện cũ, tôi vẫn luôn thấy như vậy. Nhưng tôi luôn cố để quên đi chúng bằng công việc hoặc những cuộc vui.

 

Ngày ấy, vì một người đàn ông những tưởng yêu mình thật lòng mà tôi đã ném tình cảm của cha mẹ cùng những giá trị gia đình truyền thống mà ông bà tin tưởng vào sọt rác. Để rồi sau đó, gã đàn ông kia lại vì vợ con mình mà bỏ mặc tôi. Ngày ấy, tôi đã đấu tranh hết mình cho công khai nhân dạng tính dục, tôi hô hào phá bỏ các giá trị cũ và khẳng định những giá trị mới. Để rồi năm tháng trôi qua, sau những tin tưởng và bội tín, tôi cảm thấy những tuyên ngôn ấy cũng chẳng mang lại cho người ta hạnh phúc thực sự.

 

Trong mỗi gia đình, mỗi người có đều có giải pháp của riêng mình cho các xung đột thế hệ. Tôi đã có lựa chọn của riêng mình, một lựa chọn cực đoan của tuổi trẻ. Giờ đây tôi không hối tiếc nhưng cũng chẳng tự hào. Đó chỉ đơn giản là vượt qua một ranh giới. Và khi đã vượt qua rồi, chẳng thể nào quay lại, chỉ còn có thể đi tiếp mà thôi. Dù có thể rằng tương lai cũng tối tăm mênh mông và cô độc như con đường trước mắt.

 

Giữa đường đi, có một vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng khiến con đường tạm thời bị phong tỏa. Hai chiếc xe tải và một chiếc xe khách tông nhau. Đường ngập các mảnh kính vỡ. Trong cái chớp tắt của đèn xe cảnh sát, tôi thấy phần đầu của chiếc xe tải bị biến dạng. Đứng quanh dải băng cấm màu vàng giăng ngang đường, những người chờ đợi thông đường như tôi mang đủ gương mặt sợ hãi lẫn kinh hoàng.

 

Một viên cảnh sát đến nhờ tôi và những thanh niên có mặt ở đó nhấc một phần của chiếc xe tải để lôi đứa trẻ đang khóc ra. Khi phần xe tải được nhấc lên, mọi người thấy một đứa bé chừng 2 tuổi nằm kẹp trong lòng một người đàn ông. Phần đầu ông ta bị mất đi một mảng sọ bự, nhưng đôi tay vẫn kiềm chặt đứa bé không rời.

 

Tôi đứng trân người nhìn hình ảnh ấy. Cho đến khi đứa bé được gỡ ra khỏi người đàn ông. Họ giao nó cho nhân viên cứu thương. Còn người đàn ông thì được mang đến đặt cạnh những cái xác khác. Lúc ấy tôi thầm nghĩ trong đầu, ngay cả khi người cha không còn nữa, có lẽ cái bóng của ông ta cũng sẽ phủ xuống hết phần đời còn lại của đứa trẻ này. Và nếu tôi là nó, tôi sẽ ước được chết đi trong cái đêm này.

 

Trong một cuộc đời bình thường,
sao chúng ta chỉ bằng lòng trả giá cho những điều không thuộc về ước mơ?

 

Một bịa tạc vào tháng 6 năm 2017

<<Gần đây tôi thấy có 1 cô gái mà tôi từng sống chung nhà theo dõi cái blog tủn mủn và ngu muội này của mình, điều này thực sự làm tôi rất chướng mắt. Tôi mong cô ấy unfollow cmn đi! >>

Phía không người

Hai giờ sáng, Lịnh phóng chiếc Cup lao vào một vùng đen kịt của con hẻm vắng. Chỉ chưa đầy một phút rồ ga vút qua những cung đướng tối sáng, Lịnh đã ra đến đường lớn. Không gian lặng như một giấc mơ sâu. Chiếc xe của Lịnh như một con thú hoang khinh nhờn cái tĩnh lặng của đêm, và Lịnh tưởng như mình một kẻ ngoại lai với cái nhịp sống cố hữu của Sài Gòn. Dù rất thèm một cơn chợp mắt, Lịnh vẫn lạnh lùng lao đi với tốc độ vô cùng dứt khoát, mà kì thực Lịnh vẫn không biết mình sẽ phải đi đâu. Lịnh chỉ biết mình cần phải chạy đi đâu đó, đâu cũng được, phải chạy, chạy thật nhanh. Lịnh muốn gió đêm thổi bay những ý nghĩ rối rắm trong đầu mình và làm lắng xuống những xáo trộn trong tim mình. Lịnh bỗng nhận ra mình đang đi trên một đoạn đường quen thuộc, đoạn đường mà không ít lần trong cơn say hắn vẫn tìm về được. Con đường cũ ôm Lịnh vào lòng, Lịnh giảm tốc để hít một hơi sâu.
Trời đêm không trăng cũng không sao, tự bao giờ Lịnh không tìm kiếm những ngôi sao xa xôi kia nữa, hắn ngỡ đèn đường mới chính là những ánh sao. Mà trong một cự li gần như thế, đèn đường có đủ cốt cách để làm một ánh sao màu nhiệm cho Lịnh. Đèn phố với muôn vàn màu sắc khác nhau, chất chứa bao nhiêu cái hào nhoáng và xa hoa của chốn thị thành; và nếu bỏ qua sự thiếu tự nhiên, nó thật là một ánh sao lung linh huyền ảo. Con đường này không chỉ có một ánh đèn, mà một dãy những ngọn đèn lưng chừng nép mình dưới những tán me xuề xoà, những tán me một đôi lần lao xao khi gió thổi như thầm thì một điều gì rất riêng với nhau. Trong cái xa xăm dằng dặc của con đường trải dài những vệt sáng mơ hồ, Lịnh thấy chính mình đang đi giữa một cơn mơ tươi nguyên màu rêu nõn. Đẹp làm sao là một Sài Gòn không gắt gao nắng trưa, không tấp nập người xe và khói bụi.
Tấp vào một quán cóc nhỏ ven đường, gọi một li cafe, và rít một hơi sâu khói thuốc, Lịnh bắt đầu giải phẫu kí ức cùa mình.
Có tiếng đập mạnh cửa phòng. Lịnh đang loay hoay đánh máy bèn vội chạy ra. Lịnh mở cửa, và N. ngã ngay vào người Lịnh. Vô tình hít phải hơi thở đầy mùi rượu của N., Lịnh nhăn mặt “Sao anh mò được về nhà hay vậy?” và chẳng chờ đợi một sự trả lời nào. Lịnh lê anh vào, để anh nằm yên trên giường, và trở lại với công việc của mình, cái đoạn văn mà Lịnh đang viết dở. Lịnh viết kịch bản phim truyền hình. Thường là những bộ phim về các đề tài xã hội rất thông thường, những bộ phim giải trí mà người ta xem, theo dõi từng tập nhưng một thời gian sau sẽ chẳng nhớ nữa, những bộ phim mà có người vẫn gọi đó là phim thị trường. Lịnh cứ viết như thế đã nhiều lần để nhận một khoản tiền kha khá từ việc bán kịch bản. Nhưng Lịnh không phải là một kẻ bán chữ kiếm tiền, Lịnh đam mê viết lách, và hắn vẫn luôn ấp ủ một hoài bão lớn. Lịnh muốn viết một tác phẩm đẹp như hoa, trong từng chi tiết, một tác phẩm mà nội dung của nó phản ánh chân thực đến mức rờ thấy được cả những đớn đau và hạnh phúc, một tác phẩm mà giá trị của nó âm vang và lan rộng ra mọi ngõ ngách của cuộc đời, một tác phẩm mà ngày nay, ngày sau và ngày sau nữa, người ta vẫn nói về nó như một biểu tượng của lao động nghệ thuật chân chính và hoàn mỹ. Nhưng để có được tác phẩm như vậy, Lịnh biết mình sẽ phải đầu tư cả cuộc đời mình vào đó, và Lịnh không thể sống được ở đất Sài Gòn này chỉ với một niềm đam mê như thế. Lịnh phải viết nhiều tác phẩm khác nhau, thậm chí làm thêm nhiều công việc vặt khác. Lịnh viết những trang văn như thức ăn nhanh, nhưng Lịnh không lấy nó làm một sự dằn vặt lương tâm. Lịnh biết đây là bước cần phải có cho một bước tiến xa hơn, một yêu cầu tất yếu để hiện thực hóa một hoài bão lớn lao. Lịnh phải lấy ngắn nuôi dài, tích tiểu thành đại, bỏ qua những cái nhỏ nhặt để đạt được cái vĩ đại. May mắn là Lịnh có tài, cái tài của Lịnh khiến cho ngay cả những cái tủn mủn Lịnh viết ra cũng đủ đưa hắn lên một vị trí nhất định trong nghề nghiệp. Nhiều người ngưỡng mộ Lịnh, yêu quý, cậy nhờ lấy cái tài của hắn. Nhưng cũng có lắm kẻ ganh ghét Lịnh, châm chọt Lịnh, và tìm cách đẩy hắn xuống khi có cơ hội.
Tối nay, sau khi Lịnh đã đi làm về từ lâu, đã tự nấu bữa tối một mình và đang cật lực viết bài để nộp cho tòa soạn vào sớm mai thì mới thấy N. về tới nhà. N. sống cùng Lịnh trong một khu chung cư. N. làm việc cho một công ty nước ngoài và anh ôm cái mộng mà lắm thằng sinh viên kinh tế ra trường vẫn giành ôm lấy, mở một công ty riêng và làm giàu từ nó. Dạo gần đây N. hay về nhà trễ, có đêm không về. Có những khi về thì người say bí tỉ và nồng mùi rượu. Đôi khi N. tỉnh táo sau một đêm say, Lịnh vờ hỏi, nhưng N. chỉ im lặng hoặc bảo “chỉ là đi uống với đồng nghiệp”. Lịnh biết anh đang có một tâm sự riêng khó nói, và vì sợ anh nghĩ rằng mình quan tâm thái quá tới anh nên Lịnh không hỏi gì thêm. Đêm nay N. bỗng về nhà sau hai ngày biến mất, nỗi băn khoăn của Lịnh cũng theo trở lại, khiến Lịnh không tập trung vào công việc được. Loay hoay một lúc vẫn không ra ý tưởng viết tiếp, Lịnh lé mắt sang nhìn anh. Anh nhắm nghiền mắt. Và Lịnh không ngăn mình cứ nhìn anh như thế. Một phút, hai phút, rồi mấy phút trôi qua, Lịnh tưởng mình có thể ngắm anh mãi thế này mà không hề chán. Thật lạ là Lịnh luôn thấy N. đẹp, nhất là trong giấc ngủ. Khi ngủ, cái vẻ rắn rỏi lạnh lùng ban ngày như biến đâu mất, trên gương mặt ấy chỉ còn là một nét đáng yêu và trong trẻo đến hồn nhiên. Đã không ít lần Lịnh lén mở mắt nhìn N. đang say ngủ, và Lịnh có cái cảm giác run run vụng trộm của một con yêu tinh lỡ phạm vào điều cấm kị là nhìn ngắm một thiên thần của chúa. Ngay lúc này, khi người N. nồng nặc hơi men và gương mặt mệt mỏi phảng phất mưa nắng và khói bụi Sài Gòn, Lịnh vẫn thấy N. thật đẹp. Căn nhà nhỏ du dương tiếng nhạc hòa tấu từ chiếc máy hát cũ mà Lịnh rất yêu, xen vào giữa âm thanh trong trẻo ấy là tiếng thở đều đều của N. Không gian thật êm nhẹ và bình yên.
Sự lãng mạn này sẽ còn tiếp diễn nếu N. không bất chợt nhoài người ra thành giường và ọe một bãi vào cái giỏ mây đựng giấy vụn của Lịnh. Mọi thứ diễn ra thật nhanh khiến Lịnh chẳng kịp trở tay. Lịnh bịt mũi và thu dọn bãi chiến trường, lòng thầm cảm ơn vì cái con người ấy không ọe lên cái giường mà Lịnh vẫn nằm. Lịnh lấy khăn nhúng nước ấm, lau nhẹ lên gương mặt của N, lau dọc sống mũi thon cao, lau thật chậm bờ môi. Lịnh thấy trong lòng mình trỗi dậy cái ham muốn quen thuộc mỗi khi gần N., Lịnh muốn hôn N, nếu nó không được là một nụ hôn sâu và nồng cháy, thì chỉ cần là một cái phớt nhẹ của xúc giác, cũng cho Lịnh một sự mãn nguyện rồi. Cái ham muốn ấy đã không ít lần gặm nhấm tinh thần của Lịnh, nó khiến Lịnh thấy mình thật tầm thường và thật vật chất, nó đôi khi khiến Lịnh run lên bần bật và thở gấp, nhưng lòng tự trọng và lí trí luôn níu giữ Lịnh lại ở cái ranh giới mỏng manh ấy. Và Lịnh vượt qua được nó. Nhưng hôm nay, nó lại trỗi dậy trong Lịnh, ngay khi N. đang say, đang rất say. N. đang rất say, vậy tại sao Lịnh không thử chạm vào đôi môi ấy nhỉ? Không rõ vô thức hay cố tình, Lịnh đưa tay chạm bờ môi N. Và dường như có một nguồn lực vô hình điều khiển, Lịnh từ từ đưa sát mặt mình lại và hôn lên bờ trán rộng rãi của N. Nhưng khi cú va chạm xúc giác diễn ra, Lịnh mở bừng mắt, sợ hãi đẩy mình ra xa. N. vẫn đang nhắm nghiền mắt nhưng Lịnh thấy như chính mình vừa làm một điều gì tội lỗi. Lịnh bần thần một lúc, rồi hắn vò đầu bứt tai. Lịnh nhìn gương mặt vẫn đang ngây thơ say ngủ kia và thấy mình bối rối ghê gớm. Một nỗi bi quan không tên xâm chiếm tâm hồn Lịnh. Lịnh không thể chịu đựng được một phút giây nào nữa. Hắn phải làm gì đó, phải đi đâu đó.
Lịnh với tay lấy chìa khóa xe, mở cửa và lao vào đêm tối…
di-qua-nhung-phong-tung-hinh-hai

Đi qua những phóng túng hình hài

Tôi sinh ra với một vết bớt màu mận chín. Những người hàng xóm quanh nhà tôi bảo người có vết bớt màu tối nằm gần tim là những kẻ có “lòng dạ xấu xa”. Họ cho là thằng bé lớn lên sẽ trở nên ranh ma xảo quyệt và không phải người tốt. Mẹ tôi vô cùng lo lắng, tìm cách xóa vết bớt ấy đi. Nghe lời của những ông bà lớn tuổi trong xóm, mẹ bế tôi sang nhà một bà cụ chết đột ngột do bị cảm, lấy ngón tay trỏ của xác chết quệt vào bết bớt tôi bảy cái, vừa quệt vừa lẩm bẩm “cụ đi mang theo hộ cháu nhé”. Sau đó vết bớt vẫn không mất đi. Mẹ lại nghe theo người ta, lấy quả trứng gà mới đẻ còn ấm nóng chườm lên chỗ có bớt liên tục như vậy chín lần. Vết bớt mờ đi rồi mất hẳn, mẹ tôi rất vui mừng.

Năm tôi 18 tuổi, sau khi ba mất, tôi thú nhận với mẹ chuyện mình thích con trai và không có cảm xúc với con gái. Mẹ tôi kiên quyết cho rằng xu hướng tính dục không phải bẩm sinh mà có, mà là do bị lây nhiễm từ xã hội nên cứ nằng nặc đưa tôi đi khám chữa cho bằng được. Thời gian trôi qua, nhận thấy không thể thay đổi được gì, mẹ hay xin lỗi vì đã không dạy dỗ tôi trở thành một người đàn ông bình thường. Mỗi lần như vậy tôi đều bảo mình rất hài lòng với con người hiện tại và rằng mẹ là một người mẹ rất tuyệt vời. Cũng thời gian này, đột nhiên tôi thấy một vệt đen hình tam giác ngược to xuất hiện trên ngực trái của mình. Và hỏi mẹ thì mẹ bảo đó là hình dáng của vết bớt ngày xưa. Không hiểu vì sao nó đã trở lại. “Có những vết bớt không thể xóa được!”, mẹ tôi nói bâng quơ trong một lần trò chuyện.

di-qua-nhung-phong-tung-hinh-hai-01
Như những người trẻ quanh mình, tôi thích thời trang, và những cách thức để biến đổi cơ thể mình sao cho khác đi. Những bộ quần áo, vòng đeo tay hay dây chuyền hợp thời, một lớp trang điểm nhẹ cùng với một chút nước hoa có thể biến tôi trở thành một ai đó đẹp hơn, tốt hơn, hay quyến rũ hơn với con người thật của mình. Điều khiến tôi thấy buồn cười là khi cởi bỏ hết tất cả quần áo và nhìn chính mình trước gương, chỉ có một thứ duy nhất khiến tôi dán mắt vào, và khiến tôi thấy mình đặc biệt: vết bớt hình tam giác ngược sẫm màu trên làn da trắng xanh ngực trái.

19 tuổi, tôi có hình xăm đầu tiên: dòng chữ nothing impossible ở mặt trong bắp tay. Đó là giai đoạn tôi luyện thi đại học và nghĩ rằng hình xăm này sẽ tiếp thêm cho mình động lực học tập. Thật ngớ ngẩn! Mẹ tôi đã la tôi nguyên cả buổi chiều. Đợt đó tôi vẫn thi trượt. Nhiều năm sau này mấy lần tôi muốn xóa hình xăm này nhưng rồi lại thôi.

Sau đó, tôi bắt đầu học để trở thành một thợ xăm. Tôi nhận thấy mình làm việc này khá tốt. Thầy dạy vẽ bảo tôi có năng khiếu hội họa: phát thảo nhanh, tay vẽ chắc, cảm nhận màu sắc tốt, nhất là sáng tạo. Vậy mà trước giờ, chưa ai nói với tôi điều đó cả. Mẹ và những người xung quanh luôn muốn tôi trở thành bác sĩ, kỹ sư. “Chẳng ai muốn con mình trở thành một thợ xăm cả!”, mẹ tôi có lần nói vậy.

Mẹ tôi mất vào tháng tám năm tôi 25 tuổi. Mãi ba tháng sau đó, tôi mới bắt đầu quen với sự thật là căn nhà chỉ còn lại mỗi mình mình. Mỗi khi làm những việc mà trước đây mẹ tôi hay làm cho tôi – nấu ăn, giặt giữ, tôi đều thấy nhớ bà. Tôi nhớ những khi bà la mắng về việc tôi về nhà khuya khiến bà phải hâm đồ ăn lại. Những câu trách mắng, khi nhớ lại, làm tôi vừa buồn cười, vừa thấy trống trải. Người duy nhất phàn nàn hay ngăn cấm việc tôi nhuộm tóc, xỏ khuyên hay xăm hình đã không còn nữa, và cũng chẳng còn ai trên cõi đời này thực sự quan tâm đến việc tôi đối xử như thế nào với cơ thể của mình.

Tôi dần không còn hứng thú với việc thay đổi ngoại hình nữa mà tập trung vào sự nghiệp. Tiệm xăm khá đông khách, hầu hết là những người trẻ. Họ, hoặc đã nghĩ ra một hình xăm nào đó, hoặc mơ hồ và đến nhờ tôi tư vấn, đều là những người muốn tìm kiếm một dấu ấn nào đó đặc trưng cho riêng mình. Phần lớn hình xăm được chọn là một biểu tượng, một cái tên, hay một câu châm ngôn ngắn – những thứ trong quá trình sống họ trải nghiệm và thấy quan trọng với mình, theo cách này hay cách khác.

di-qua-nhung-phong-tung-hinh-hai-01
28 tuổi, tôi bị bỏng khí ga một mảng to trên ngực. May mắn là không ảnh hưởng nhiều đến sức khỏe, nhưng vẫn phải nằm viện vài ngày. Sau khi tháo băng, tôi trở về nhà, nhìn chính mình trong gương. Vết bớt đã không còn, chỉ còn lại một vùng da đỏ hỏn, nhăn nheo, bóng lưỡng to bằng cả bàn tay. Không hiểu sao lúc ấy, cảm giác về thời gian trong tôi trở nên rõ ràng. Làn da quanh vết sẹo đã sạm màu đi nhiều, những dải cơ quanh bắp tay có hình xăm vẻ như chùng xuống, mái tóc xơ đi vì nhuộm rủ xuống gương mặt góc cạnh và che đi một phần vành tai phải có đeo khuyên kim loại. Và tôi nghiêm túc tự hỏi mình, nếu tôi mất đi không chỉ vết bớt, mà cả đôi tai, tay chân hay một bộ phận nào đó của chính mình, liệu tôi có còn là tôi? Liệu những thứ mà tôi đã đắp thêm lên cơ thể của mình có thực sự có ý nghĩa trong việc làm nên con người của tôi?

Cơ thể này đã đi qua hết những tiếp nhận lẫn khước từ, kiêu hãnh lẫn định kiến để trở nên nó của ngày hôm nay. Chúng ta được sinh ra với một tổ hợp gen bất định và bị quẳng vào một thế giới với đầy rẫy những biến cố không thể nào lường trước. Mỗi một dấu tích cơ thể, dù là di truyền hay do môi trường tác động, đều có ý nghĩa với chu trình sống cá nhân. Và khi tự hỏi mình phải đối xử như thế nào với chúng, với cơ thể của mình? Tôi lại như nghe thấy những lời của mẹ ngày xưa “hãy yêu thương cơ thể con vì nó là cái bình để chứa linh hồn”.

Bài: Trịnh Nhật Tuân
Illustration: Livia Falcaru